"DROHOBYCZ BEZ SCHULZA"
Wystawa fotografii i rekonstrukcja pokoju z freskami Brunona Schulza
W lutym 2001 roku w światowych mediach pojawiła się informacja, że po wielu latach poszukiwań udało się odnaleźć malowidła Brunona Schulza, jednego z najoryginalniejszych artystów XX wieku. Znaleziono je w Drohobyczu, miasteczku w którym urodził się i żył artysta, w willi Feliksa Landaua.
Historia schulzowskich fresków rozpoczyna się w 1942 roku. Wtedy to właśnie na zlecenie szefa gestapo w Drohobyczu - Feliksa Landaua - artysta maluje na ścianach pokoju bawialnego jego dzieci postacie z bajek. Najprawdopodobniej są to ilustracje do "Królewny Śnieżki".
W ekipie, która dokonała odkrycia malowideł ściennych autora "Sklepów cynamonowych" znaleźli się m.in. Wojciech Chmurzyński (wybitny znawca twórczości Schulza) i Agnieszka Kijowska (konserwator sztuki z Muzeum Narodowego w Warszawie). Gazeta "Rzeczpospolita" a także telewizja TVN były jednymi z pierwszych w Polsce mediów, które poinformowały o odnalezieniu malowideł oraz na bieżąco relacjonowały ich losy.
Inspiracją do zorganizowania wystawy była dokumentacja, którą zebrano w czasie pobytu dziennikarzy i fotoreporterów z Polski w Drohobyczu. Ekspozycja zawiera głównie materiał fotograficzny przedstawiający przygnębiający obraz współczesnego miasta na Ukrainie. Zdjęcia pokazują portrety napotkanych w Drohobyczu ludzi, ich codzienne otoczenie - widok zaniedbanych ulic, podwórek i smutne pomieszczenia mieszkalne. Reportaż fotograficzny powstał obok tematu głównego, a są nimi zdjęcia miejsc naznaczonych obecnością Schulza. Fotografie te zostały powiększone do dużych rozmiarów i są to m.in.: dom w którym mieszkał artysta, willa Landau i zaułek gdzie Schulz został zastrzelony. Do prezentowanych zdjęć dołączone zostały - zamknięte w dużych, szklanych słojach - widokówki ukazujące przedwojenny Drohobycz. W wekach również umieszczono fragmenty grafik i rysunków Schulza.
Integralną częścią wystawy jest zrekonstruowana komórka (dawniej pokój dziecięcy w willi Landaua) w której znaleziono nieznane dotąd malowidła autora "Sanatorium pod Klepsydrą". Wstawiono do niej drewniane półki, zawieszono warkocze czosnku i cebuli, dookoła rozrzucono stare graty - wszystko po aby odtworzyć atmosferę i scenerię drohobyckiej komórki. Na brudnych ścianach wiszą kolorowe reprodukcje ocalałych prac, w takim samym układzie jak w oryginale. Pokazano też zdjęcia miejsc po ściennych kompozycjach Schulza, które zostały wywiezione do Yad Vashem w Jerozolimie. W trakcie trwania wystawy prezentowany będzie film dokumentalny o Brunonie Schulzu i o jego freskach, którego autorem jest Maciej Starczewski z TVN 24. Autorami wystawy są: Jan Bończa - Szabłowski (dziennikarz gazety"Rzeczpospolita"), Maciej Starczewski (reporter telewizji TVN 24), Andrzej Maria Marczewski (dramaturg, reżyser i producent teatralny), Andrzej Wiktor (fotoreporter "Rzeczpospolitej") i Agnieszka Kijowska.
Beata Kamińska
Komisarz wystawy
Wystawa czynna będzie od 17 kwietnia do 30 maja 2003 r.