Towarzystwa charytatywne rozwijały swą działalność na
terenie miasta szczególnie w czasie kryzysów gospodarczych i w
okresie I wojny światowej. Brak skutecznej polityki socjalnej ze
strony władz lokalnych wypełniony został działalnością instytucji
społecznych. Organizowane akcje dobroczynne miały na celu
zgromadzenie niezbędnych środków finansowych, które przeznaczone
były do organizowania pomocy dla najbardziej potrzebujących (
starców, kalek i bezdomnych, sierot, chorych, samotnych matek i
bezrobotnych). Pomoc biednym organizowano w różnorodny sposób:
urządzano tanie kuchnie, rozdawano odzież, bony na żywność i węgiel,
budowano przytułki noclegowe, szkoły, szpitale, przychodnie,
sierocińce i ochronki, bezrobotnym rozdawano zapomogi, dla dzieci
urządzano kolonie letnie i zimowe oraz zapewniano bezpłatną pomoc
lekarską. Różnorodność kulturowa, religijna i narodowa
mieszkańców Łodzi zdecydowała o utworzeniu dwóch odrębnych
wyznaniowo towarzystw charytatywnych: Łódzkiego Chrześcijańskiego
Towarzystwa Dobroczynności i Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa
Dobroczynności. Pierwsze z nich wspierało katolików, baptystów,
luteran i mariawitów natomiast konieczność zachowania ściśle
określonych zasad rytualnych- np.: jedzenie koszerne- spowodowała,
że z opieki Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Dobroczynności
korzystali tylko wyznawcy religii judaistycznej. Najsprawniej
działającą instytucją charytatywną był Komitet Obywatelski Niesienia
Pomocy Biednym. Powstał w 1912 r. z inicjatywy Łódzkiego
Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności .Poza nim funkcjonowało
w Łodzi m.in. Towarzystwo "Kropla Mleka"(głównym jego zadaniem było
dostarczanie mleka przygotowanego według określonej receptury dla
niemowląt), Łódzki Komitet Rozdziału Chleba i Mąki, żydowskie
Stowarzyszenie Pomocy Biednym "Tomchaj-Orchim", Łódzkie Towarzystwo
Ochrony Kobiet, Towarzystwo Niesienia Pomocy Głuchoniemym czy
Obywatelski Komitet Zimowej Pomocy Bezrobotnym w Łodzi. Obok
społecznych, zinstytucjonalizowanych organizacji filantropijnych na
terenie miasta działalność charytatywną inspirowali najsławniejsi
reprezentanci establishmentu łódzkiego (by wspomnieć tylko Izraela
Poznańskiego, Karola Scheiblera czy Edwarda Herbsta).Głównie jednak
kobiety, żony największych potentatów przemysłowych miasta zajmowały
się działalnością charytatywną- m.in. Anna z Wernerów Scheibler,
Matylda z Scheiblerów Herbst czy Leonia Poznańska.
Główna
część wystawy poświęcona jest łódzkiemu towarzystwu "Kropla Mleka".
Najważniejszym na niej eksponatem jest sztandar "Kropli Mleka".
Obejrzeć też można zdjęcia założycieli instytucji, fotografie z
przychodni prowadzonych przez działaczy "Kropli Mleka", zdjęcia
klientów i podopiecznych towarzystwa oraz talony żywnościowe. Obok
instytucji "Kropla Mleka" przedstawiona została działalność innych
łódzkich towarzystw dobroczynnych i miejscowych filantropów. Po raz
pierwszy wyeksponowane zostały afisze kwestarskie informujące o
odbywających się zbiórkach dobroczynnych, zbiór znaczków
kwestarskich i bonów żywnościowych z okresu międzywojennego , bilety
wejściowe na bale, zabawy i wystawy organizowane przez łódzkie
instytucje filantropijne, losy fantowe i druki ulotne nawołujące do
niesienia pomocy biednym. Można też obejrzeć zdjęcia obrazujące
biedną przedwojenną Łódź czy fotografie przedstawiające siedziby
towarzystw dobroczynnych w mieście. Wyjątkowo cennymi eksponatami na
wystawie są dyplomy uznaniowe dla filantropów łódzkich z 1894 r. a
wśród nich dyplom honorowy dla Matyldy z Scheiblerów Herbstowej z
1930 r.
|
|