Edukacja

Heading Photo

Od 1 listopada 2016 roku ze względów organizacyjno-technicznych ekspozycje są wyłączone ze zwiedzania. Oddział nie będzie ponadto prowadzić zajęć edukacyjnych (oprócz muzealnych spotkań z cyklu „Lubię wiedzieć”, które będą się odbywać bez zmian, więcej>). Godziny pracy pracowników Oddziału od 1 listopada 2016 roku: poniedziałek-piątek 8.00-16.00.

Oddział Kultur i Tradycji Wyznaniowych Muzeum Miasta Łodzi organizuje zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich. Lekcje muzealne prowadzą pracownicy merytoryczni. Treść i forma zajęć dostosowane są do możliwości percepcyjnych poszczególnych grup wiekowych. Celem spotkań jest poszerzenie wiedzy z zakresu wielowyznaniowej historii Łodzi i jej wielokulturowego dziedzictwa, budowanego przez wyznawców katolicyzmu, judaizmu, protestantyzmu i prawosławia. Każde zajęcia to opowieść o Łodzi przez pryzmat systemów religijno-kulturowe i dorobek cywilizacyjno-kulturowy jej mieszkańców. Dzięki lekcjom muzealnym można sięgnąć do korzeni judaizmu i chrześcijaństwa; uświadomić sobie, jak wyznanie i kultura religijna wpływają na życie codzienne, zachowania ludzi, etos pracy, obchodzenie świąt i uroczystości, jak determinują obyczaje, ubiór, sztuki plastyczne, architekturę.

Zajęcia przebiegają w atrakcyjnej formie z wykorzystaniem do każdej lekcji prezentacji multimedialnych i elementów interaktywnych. W czasie ich trwania udostępniane są eksponaty, ikonografia, zdjęcia. Przygotowano także ciekawe pokazy filmowe, konkursy i gry.

Oferta edukacyjna kierowana jest także do młodzieży akademickiej - w ramach zajęć ze sztuki sakralnej, religioznawstwa, filozofii czy kulturoznawstwa.

Lekcje muzealne obejmują 6 bloków tematycznych:

  1. W kręgu kultury katolickiej
  2. Religia i kultura Żydów
  3. Świat kultury prawosławia
  4. Protestantyzm w Łodzi – konfesje, dziedzictwo kulturowe
  5. Szlakiem łódzkich świątyń – dzieje, architektura, symbolika
  6. Plac wolności, dawniej Rynek Nowego Miasta

lekcja_kultura_protestanckalekcja_tradycja_katolickalekcja_tradycja_prawoslawnalekcja_tradycja_zydowska

 


 

Historia Kościoła katolickiego na tle dziejów miasta

Zajęcia odbywają się w oparciu o prezentację multimedialną. Celem lekcji muzealnej jest przybliżenie wiedzy o dziejach Kościoła katolickiego w Łodzi, które są nierozerwalnie związane z losami naszego miasta. Uczniowie poznają historię pierwszej łódzkiej świątyni i drogę Kościoła od parafii do rangi metropolii, bezpośrednio podległej papieżowi. Mają też wyjątkową okazję do obejrzenia skarbów Kościoła łódzkiego, które są jednocześnie najstarszymi zabytkami związanymi z dziejami Łodzi. Ważnym elementem zajęć jest opowieść o wizycie papieża Jana Pawła II. Uczestnicy poznają szlak łódzkiej pielgrzymki papieża, oglądają liczne pamiątki związane z pobytem Ojca Świętego. Na koniec lekcji uczniowie rozwiązują test, będący podsumowaniem wiedzy zdobytej podczas zajęć.

 

Skarby łódzkiego Kościoła – szaty, naczynia, księgi liturgiczne

Podczas zajęć młodzież szkolna poznaje różnice pomiędzy ubiorem codziennym duchownych, a uroczystym strojem liturgicznym. Uczy się odczytywania funkcji i godności kościelnych poprzez strój kapłanów oraz towarzyszące im insygnia władzy duchowej. Uczniowie zapoznają się z kalendarzem świąt oraz symboliką kolorów roku liturgicznego. Lekcje prowadzone są w oparciu o historyczne szaty, w tym ornat z fundacji królowej Bony i najstarsze zachowane stroje łódzkich hierarchów (rekonstrukcja postaci biskupa w stroju pontyfikalnym). Pod koniec zajęć, w zależności od wieku grupy, uczestnicy rozwiązują quiz lub kolorują przygotowane szablony.

 

Madonny łódzkie

W trakcie lekcji przybliżane są miejsca kultu maryjnego – sanktuaria, w tym najważniejsze dla polskiej tradycji – Jasna Góra i Ostra Brama. Opowieść o zwyczajach rozwiniętego kultu wizerunków Maryi – koronacjach obrazów, nakładaniu sukienek i zasłanianiu obrazów innymi przedstawieniami. Młodzież poznaje „cudowne obrazy” i ich kopie, które najczęściej stają się obiektem kultu. Na nowo odkrywa charakterystyczny rys polskiej religijności maryjnej: tradycję majowych spotkań przy kapliczkach oraz Peregrynację Kopii Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Uczestnicy słuchają opowieści o wizerunkach Matki Bożej w łódzkich świątyniach, nawiązujących do historii obrazu i dziejów naszego miasta. Na koniec lekcji uczniowie wypełniają arkusz pracy, będący podsumowaniem wiadomości zdobytych podczas zajęć.

 

Poznaj patrona swego - święci i ich atrybuty w ikonografii

Zajęcia odbywają się w formie opowieści ilustrowanej pokazem slajdów. Celem lekcji jest ukazanie piękna tradycji katolickiej i bogactwa sztuki sakralnej oraz nauczenie jak „odczytywać”  ikonografię chrześcijańską. Podczas zajęć przybliżana jest idea świętości w Kościele katolickim; uczniowie zapoznawani są z różnymi formami kultu świętych oraz wysłuchują opowieści o losach wybranych postaci. Omawiając kanony przedstawiania świętych w ikonografii, szczególny nacisk kładziony jest na atrybuty – będące kluczem do rozpoznania postaci. Podsumowaniem zajęć stanowi rozwiązanie testu „Poznaj patrona swego po atrybucie jego”.


 

Od Świątyni do synagogi – z dziejów judaizmu

Multimedialna lekcja, to opowieść o judaizmie od ukształtowania religii za czasów praojca Abrahama aż po zmiany doprowadzające do rozproszenia Żydów - diaspory. Podczas zajęć omawiana jest szczególna rola, jaką w tradycji judaistycznej pełni Świątynia Jerozolimska. Słuchacze poznają funkcje, urządzenie i wyposażenie synagog. Wyjątkowe miejsce zajmuje oczywiście Tora, dlatego szczegółowo omawiany jest proces jej powstawania oraz przepisy dotyczące najświętszej księgi judaizmu. W trakcie zajęć udostępnione są eksponaty, na zakończenie uczestnicy rozwiązują kalambury.

 

Szabat szalom. Żydowskie święta w roku obrzędowym

Wstęp do zajęć stanowi omówienie sposobów mierzenia czasu stosowanych przez Żydów na przestrzeni wieków. Kolejnym elementem jest prezentacja tradycyjnej obrzędowości związanej z żydowskimi świętami (Szabat, Rosz ha-szana, Jom Kipur, Sukot, Chanuka, Purim, Pesach, Szawuot). W opowieści o poszczególnych uroczystościach poruszane są następujące kwestie: geneza obrzędy, liturgia oraz jej znaczenie. Lekcja ma również na celu ukazanie odmiennych funkcji w życiu rodzinnym, przypisanych kobietom i mężczyznom w tradycyjnych społecznościach żydowskich. Zajęcia kończy gra w bączki chanukowe. Zwycięzcy otrzymują słodkie nagrody.

 

Od narodzin do śmierci – cykl życia w tradycji żydowskiej

Rodzina pełni nieocenioną rolę w kształtowaniu poczucia żydowskiej tożsamości i dlatego uznawana jest za najważniejszą komórkę żydowskiego życia społecznego i obrzędowego. To w jej obrębie kształtują się kolejne pokolenia wyznawców judaizmu. Proponowana lekcja obejmuje omówienie zwyczajów życia rodzinnego od narodzin do śmierci, a więc: rytualny obrzęd obrzezania, okupu za pierworodnego, postrzyżyn, bar/bat micwy, ślubu i wesela, pogrzebu. Tematyka zajęć uwzględnia różnice obyczajów występujące w różnych odłamach judaizmu.

 

Wokół cadyka. Zwyczaje chasydów cz. 1 i cz. 2

Zajęcia przybliżają świat wyznawców chasydyzmu – mistycznego ruchu w łonie judaizmu, który narodził się w XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej. Wywarł on olbrzymi wpływ na światopogląd, wierzenia i życie codzienne Żydów. Celem zajęć jest przybliżenie nowatorskich zmian, jakie w życie Żydów wprowadził chasydyzm. Omawiana jest chasydzka filozofia inspirowana kabałą, tajemnicze zwyczaje chasydów, ich wierzenia i światopogląd. Uczestnicy zajęć poznają niezwykłą rolę cadyka i znaczenie jego dworu, dowiadują się czym było sztetl w tradycji żydowskiej.
Atrakcją spotkań są 10. minutowe pokazy filmowe: Wesele chasydzkie – film ilustrujący obrzędowość ślubną i Chasydzi cadyka Elimelecha - film przedstawiający pielgrzymki chasydów do grobów wielkich cadyków.

 

 

 


 

Cerkiew – miejsce, gdzie Niebo styka się z Ziemią

Zajęcia w formie wykładu ilustrowanego pokazem multimedialnym wprowadzają słuchaczy w świat duchowości i sztuki Kościołów Wschodnich. Przybliżają podstawowe zasady kanonu religijnego i budownictwa sakralnego cerkwi prawosławnej oraz kościoła greckokatolickiego. Młodzież poznaje założenia architektoniczne, jakie powinien spełniać budynek świątyni i główne typy cerkwi na terenie Polski. Omawiana jest symbolika cerkwi oraz elementy wystroju jej wnętrza. Szczególny nacisk kładziony jest na wyjaśnienie znaczenia i schematu ikonostasu. W krótkim zarysie przybliżone są dzieje świątyń na ziemiach polskich w trudnych dla cerkwi okresach historycznych. Pod koniec lekcji uczniowie wypełnią arkusz pracy lub rozwiązują zagadki.

 

Ikona – słowo i obraz

Zajęcia edukacyjne mające na celu uświadomienie uczniom roli ikony w Kościołach Wschodnich. Przekazywane są podstawowe informacje dotyczące historii i teologii Cerkwi prawosławnej oraz Kościoła greckokatolickiego. Bogactwo sztuki cerkiewnej, ukazane poprzez świat ikon, ilustrują obszerne prezentacje multimedialne. Udostępniona jest także ekspozycja ikon i omawiane są główne typy przedstawień Bogurodzicy, Chrystusa i Świętych. Lekcja wyjaśnia ważną dla ikon symbolikę kolorów. Zajęcia kończą się krótkim konkursem.

 

Życie zaklęte w misteriach. Od chrztu do pogrzebu w tradycji prawosławnej

Lekcja ukazująca życie prawosławnego chrześcijanina od chwili narodzin aż do śmierci. Uczestnicy zajęć wprowadzeni zostają w świat wschodniej duchowości, poznają obrzędowość rodzinną, w tym towarzyszące jej liczne zwyczaje i przesądy. Omawiane są misteria, czyli sakramenty, które stanowią moment przejścia pomiędzy kolejnymi fazami życia religijnego człowieka oraz pozwalają w pełni czerpać z Tradycji Cerkwi prawosławnej. Słuchacze dowiadują się m.in. dlaczego prawosławne dzieci od chwili chrztu przyjmują także komunię; dlaczego w cerkwi nie ma konfesjonałów i jak wygląda spowiedź; czemu pierwszy ślub ma radosny charakter, kolejne zaś pokutny oraz jakie jest stanowisko Kościoła prawosławnego w sprawie kremacji ciał. Objaśnione zostaną także powody, dla których niektórzy duchowni zakładają rodzinny, inni zaś decydują się na samotne życie oraz jakie są konsekwencje takich wyborów.
Lekcja ilustrowana jest prezentacją multimedialną oraz obiektami udostępnionymi przez łódzką parafię prawosławną.
Atrakcję zajęć stanowi projekcja unikatowych filmów pozyskanych i opracowanych przez Oddział Kultur i Tradycji Wyznaniowych MMŁ, będących zapisem obrzędu chrztu i uroczystości ślubnych, jakie miały miejsce na terenie wschodniej Polski oraz w Kazachstanie.

 

Rok obrzędowy w Kościołach Wschodnich

Multimedialna lekcja, której celem jest wprowadzenie w świat duchowości i obrzędowości wschodniego chrześcijaństwa. W trakcie zajęć wyjaśniona zostaje różnica pomiędzy starym a nowym stylem – czyli kalendarzem, który stosuje Kościół prawosławny. Omawiane są najważniejsze uroczystości w roku obrzędowym, w tym 12 Wielkich Świąt. Ukazywana jest towarzysząca im ikonografia oraz przybliżane są związane z nimi liczne zwyczaje, tradycje i przesądy.  
Uatrakcyjnieniem zajęć jest projekcja filmu, zrealizowanego przez Oddział Kultur i Tradycji Wyznaniowych MMŁ, który stanowi zapis uroczystości wielkanocnych, jakie miały miejsce w łódzkiej parafii prawosławnej w 2011 roku.

 

Co wiemy o Cerkwi prawosławnej w Łodzi?

Na zajęciach młodzież szkolna poznaje historię i funkcjonowanie Cerkwi prawosławnej w Łodzi. Przybliżany jest kanon wyznania prawosławnego, przyczyny obecności wiernych Kościoła prawosławnego w Łodzi oraz miejsca kultu w naszym mieście. Młodzież zapoznaje się z łódzkimi cerkwiami, ich architekturą, wystrojem wnętrz oraz symboliką. Słucha pieśni cerkiewnych i opowieści o zwyczajach wielkich świąt prawosławia, jak np. malowniczego Święta Jordanu. Lekcję uatrakcyjniają udostępnione przedmioty kultu i pokaz multimedialny.

 

 


 

Dziedzictwo kulturowe i cywilizacyjne łódzkich ewangelików
Nie tylko luteranie. Śladami łódzkich protestantów

Celem zajęć jest zapoznanie uczniów z wielorakim obliczem Kościołów protestanckich i wskazanie roli, jaką odegrali wyznawcy tej religii dla rozwoju naszego miasta. Zajęcia odbywają się w formie wykładu ilustrowanego pokazem multimedialnym.

 


 

Szlakiem łódzkich świątyń

Zajęcia mają przybliżyć młodzieży szkolnej historię i bogactwo form architektonicznych łódzkich świątyń. Uczniowie, tym samym poznają mozaikę wyznań i kultur współtworzącą dawną oraz dzisiejszą Łódź. Zapoznają się ze wspólnotami wyznaniowymi, które wznosiły swoje miejsca modlitwy i kultu na terenie naszego miasta, śledzą historyczne dzieje świątyń oraz ich powojenne losy.

 

 


 

Dzieje placu Wolności

Celem lekcji jest przybliżenie młodzieży szkolnej dziejów i historii zabudowy jednego z najważniejszych miejsc w Łodzi – placu Wolności. Zajęcia to opowieść o powodach, dla których utworzono osadę Nowe Miasto z nietypowym, bo ośmiobocznym rynkiem w centrum. W trakcie lekcji mowa jest o przemianach, jakie na przestrzeni dziejów zaszły w architekturze i funkcji tej przestrzeni miejskiej. Spotkanie ma charakter wykładu ilustrowanego pokazem multimedialnym. Zajęcia kończą się wymianą opinii dotyczącej dzisiejszej funkcji i wyglądu pl. Wolności.

Drukuj Share on FaceBook