Wybitni artyści żydowscy z kolekcji Davida Malka i Fundacji Signum

Ekspozycja dzieł wybitnych artystów żydowskich jest rezultatem trwającej od 2002 roku współpracy Muzeum z izraelskim kolekcjonerem dzieł sztuki Davidem Malkiem oraz reprezentującą Go w Polsce poznańską Fundacją Signum. Osobą, która przyczyniła się do przyjazdu Davida Malka do Łodzi i nawiązania kontaktów z naszym Muzeum był łódzki artysta Ryszard Waśko. Bodźcem do zaprezentowania tej wystawy stała się decyzja D.Malka o przekazaniu części swoich zbiorów naszemu Muzeum.
Zasadniczym kryterium decydującym o wyborze był temat, walory artystyczne dzieła i żydowskie pochodzenie ich twórców. W rezultacie Muzeum Historii Miasta Łodzi otrzymało w darze czterdzieści trzy dzieła, które wzbogaciły zbiory malarstwa i grafiki, a w szczególności muzealną kolekcję judaików. Historia życia Davida Malka i jego rodziny jest poruszająca, przeżył tragedię Holokaustu, był więźniem Auschwitz. Obcowanie ze sztuką, stało się sensem jego życia i ucieczką od traumatycznych przeżyć związanych z Holokaustem. Wystawa stanowi symboliczny hołd złożony wszystkim ofiarom tej tragedii, a zachowane dzieła sztuki nadają sens życiu i są istotą przemijania i trwania. Ten hojny gest wypływał nie tylko z potrzeby serca lecz z chęci zapisania się w pamięci potomnych. Jest też dziełem jego życia i w filozoficznym wymiarze kontynuacją jego istnienia.
W darowanej kolekcji znajdują się dzieła z XVIII, XIX i XX wieku, znaczących artystów europejskich jak i twórców polskich pochodzenia żydowskiego, reprezentujących różne środowiska , ugrupowania i nurty artystyczne. Pozyskane dzieła zróżnicowane są zarówno pod względem formalnym jak i treściowym. Zaprezentowane zostały w trzech sąsiadujących ze sobą wnętrzach. W sali lustrzanej - dawnej balowej pokazanych jest osiemnaście obrazów Samuela Teplera, które stanowią zwarty i reprezentatywny dla jego twórczości zespół dzieł.
W saloniku muzycznym prezentowane obrazy, choć zróżnicowane stylistycznie, stanowią dość jednorodny pod względem treściowym zestaw prac nawiązujący do tematyki żydowskiej, obyczajowo - religijnej. Natomiast prezentowane w saloniku artystycznym w większości są to dzieła tzw. polskiej awangardy XX wieku. Artyści stanowią tzw. czołówkę polskich twórców związanych z Ecole de Paris takich jak: Leopold Gottlib, Roman Kramsztyk, Henryk Hayden, Alfred Aberdam, Szymon Mondzain, Zygmunt Menkes, Sasza Blonder (André Blondel), Jacques Chapiro, Jankiej Adler, Zygmunt Landau itd.
 
Na uwagę zasługują grafiki i rysunki artystów, którzy działali na przełomie XIX i XX wieku reprezentując inne obok Paryża ośrodki sztuki europejskiej: Berlin, Amsterdam, Zurych. Mieli oni znaczący wpływ na rozwój sztuki w Niemczech, Holandii, Szwajcarii są to: Max Libermann, Josef Israels, Camille Pissarro, czy późniejsi Marcel Janco, Marc Chagall.